เช็กลิสต์เริ่มต้นแก้หนี้ — 6 ขั้นที่ต้องทำก่อนโทรหาเจ้าหนี้

ถ้าคุณเพิ่งเห็นตัวเลขว่าต้องผ่อนอีกหลายปีกว่าจะหมด — ความรู้สึกที่ตามมามักไม่ใช่ "ลุยเลย" แต่เป็น "แล้วจะเริ่มยังไงดี"

เช็กลิสต์นี้ตอบคำถามนั้น ไม่มีการคำนวณตัวเลขซ้ำ เพราะเครื่องมือเช็กหนี้ทำให้แล้ว หน้านี้เป็นเรื่อง ลำดับการลงมือ และ สิทธิ์ที่คุณมีอยู่แต่อาจยังไม่รู้

อ่านทั้งหมดใช้เวลาประมาณ 10 นาที ทำจริงประมาณ 1 สัปดาห์ ไม่ต้องทำครบทุกข้อในวันเดียว แต่ ขอให้ทำขั้นที่ 1 ให้จบก่อนขั้นอื่น เพราะทุกขั้นหลังจากนี้ต้องใช้ข้อมูลจากขั้นแรก

ขั้นที่ 1 — รวบรวมความจริงให้ครบก่อน

คนส่วนใหญ่รู้ว่าตัวเอง "เป็นหนี้เยอะ" แต่ตอบไม่ได้ว่าเยอะเท่าไหร่ กับใครบ้าง และค้างชำระมากี่วันแล้ว ซึ่งสามอย่างนี้คือสิ่งที่ตัดสินว่าคุณเข้าโครงการช่วยเหลือไหนได้บ้าง

รายงานนี้บอกว่าคุณมีบัญชีสินเชื่ออะไรอยู่บ้าง กับสถาบันไหน ยอดเท่าไหร่ และค้างชำระมากี่วัน มันมักโผล่บัญชีที่คุณลืมไปแล้วออกมาด้วย

ช่องทาง ค่าธรรมเนียม ได้อะไร
แอป ทางรัฐ (ยืนยันตัวตนผ่านแอป ThaiD ก่อน) ฟรี รายงานแบบสรุป/ภาพรวม
ขอรายงานข้อมูลเครดิตฉบับเต็ม 150 บาท/ครั้ง รายงานเต็ม
ขอรายงานเต็ม + คะแนนเครดิต 200 บาท/ครั้ง รายงานเต็ม + เครดิตสกอริ่ง

ยื่นขอผ่านแอปธนาคารได้หลายแห่ง เช่น Bualuang mBanking, MyMo (ออมสิน), Krungthai NEXT, ttb touch, KKP Mobile

เริ่มจากแบบฟรีก่อนก็ได้ ถ้าเห็นภาพรวมแล้วยังไม่พอค่อยจ่ายขอฉบับเต็ม

รวมทุกอย่าง ไม่เว้นอะไรเลย — บัตรเครดิต บัตรกดเงินสด สินเชื่อส่วนบุคคล หนี้รถ หนี้บ้าน กยศ. หนี้สหกรณ์ หนี้ที่ยืมญาติหรือเพื่อน และหนี้นอกระบบ

การเขียนทุกอย่างลงกระดาษแผ่นเดียวฟังดูเล็กน้อย แต่มันเปลี่ยนเรื่องนี้จาก "ก้อนความกังวลที่ไม่มีรูปร่าง" เป็น "รายการที่มีจำนวนจำกัด" ซึ่งจัดการได้

โทรถามเจ้าหนี้แต่ละรายว่า "ถ้าจะปิดบัญชีนี้วันนี้ ต้องจ่ายทั้งหมดเท่าไหร่"

ตัวเลขนี้มักต่างจากยอดในใบแจ้งหนี้ เพราะรวมดอกเบี้ยที่เดินมาถึงวันนี้ ค่าธรรมเนียม และค่าติดตามทวงถาม

จำนวนวันที่ค้างเป็นตัวตัดสินโดยตรงว่าคุณเข้าโครงการไหนได้ (ดูขั้นที่ 3) อ่านจากรายงานเครดิตบูโรได้เลย

ขั้นที่ 2 — หยุดเลือดก่อน แล้วค่อยคิดเรื่องปิดหนี้

ถ้าเงินยังไหลออกทางเดิมอยู่ การโปะหนี้จะเหมือนตักน้ำออกจากเรือที่ยังรั่ว

บัตรกดเงินสดหรือวงเงินที่ยังเหลือ คือทางที่คุณจะกลับไปใช้ตอนเดือนที่ชักหน้าไม่ถึงหลัง ปิดวงเงิน ลดวงเงิน หรือเอาบัตรออกจากกระเป๋าและออกจากแอปสั่งของออนไลน์ให้หมด

พอเงินอยู่กองเดียวกัน เงินค่าข้าวจะถูกดูดไปจ่ายหนี้โดยที่คุณไม่ทันรู้ตัว แล้วปลายเดือนก็ต้องกลับไปกดบัตรมากิน — ซึ่งคือการสร้างหนี้ใหม่เพื่อจ่ายหนี้เก่า

ฟังดูขัดกับสัญชาตญาณ แต่นี่คือจุดที่คนพลาดกันมากที่สุด ถ้าคุณโปะหนี้จนเงินในบัญชีเหลือศูนย์ แล้วมีเรื่องด่วนเข้ามา — มอเตอร์ไซค์เสีย ต้องไปหาหมอ คุณจะไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากกลับไปกดบัตรอีก หนี้ที่เพิ่งลดไปก็กลับมาเท่าเดิมพร้อมดอกเบี้ยรอบใหม่

ก้อนสำรองไม่ต้องใหญ่ ขอแค่พอรับมือเรื่องด่วนขนาดเล็กได้โดยไม่ต้องก่อหนี้ใหม่

การรวมหนี้เป็นก้อนเดียวช่วยได้จริงในบางกรณี — แต่เฉพาะเมื่อ ดอกเบี้ยใหม่ต่ำกว่าเดิมชัดเจน ถ้ากู้ใหม่มาโปะแล้วดอกเบี้ยเท่าเดิมหรือสูงกว่า คุณแค่ยืดเวลาและจ่ายดอกเบี้ยรวมมากขึ้น

เก็บทางเลือกนี้ไว้พิจารณาหลังทำขั้นที่ 3 เสร็จ

ขั้นที่ 3 — รู้สิทธิ์ตัวเองก่อนยกหูโทร

หลายคนไม่รู้ว่ามีช่องทางทางการที่ตั้งขึ้นมาเพื่อเรื่องนี้โดยเฉพาะ และไม่มีค่าใช้จ่ายในการเข้าถึง เช็กก่อนว่าตัวเองเข้าเงื่อนไขข้อไหนได้บ้าง

หมายเหตุ

ข้อมูลด้านล่างตรวจสอบเมื่อ 23 สิงหาคม 2569 — เงื่อนไขเปลี่ยนได้ ตรวจซ้ำกับเว็บทางการก่อนสมัครเสมอ

สำหรับคนที่มีหนี้บัตรเครดิต บัตรกดเงินสด หรือสินเชื่อส่วนบุคคลที่ไม่มีหลักประกัน

  • ต้องค้างชำระเกิน 120 วัน (ในรายงานเครดิตบูโรจะขึ้นสถานะค้าง 121-150 วันขึ้นไป)
  • อายุไม่เกิน 70 ปี และมีรายได้
  • หนี้รวมไม่เกิน 2 ล้านบาท
  • ได้ผ่อนเงินต้นด้วยอัตราดอกเบี้ย 3% ต่อปี (ผ่อนไม่เกิน 4 ปี), 4% (4-7 ปี) หรือ 5% (7-10 ปี) ผ่อนได้สูงสุด 10 ปี

ติดต่อ: เว็บไซต์ คลินิกแก้หนี้.com · LINE @debtclinicbysam · โทร. 1443

โครงการที่เพิ่งเปิดในปี 2569 สำหรับคนที่หนี้เสียยอดไม่สูง ซึ่งเป็นกลุ่มที่มักตกหล่นจากโครงการอื่น

  • เป็นบุคคลธรรมดา
  • มีสถานะหนี้เสีย (ค้างชำระเกิน 90 วัน) ณ วันที่ 30 กันยายน 2568
  • หนี้เสียรวมทุกเจ้าหนี้และทุกประเภทสินเชื่อ ไม่เกิน 100,000 บาท
  • ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
  • ได้ทั้งเงื่อนไขผ่อนชำระที่เบาลง และประวัติในเครดิตบูโรที่ปรับดีขึ้น

ติดต่อ: bot.or.th/cleardebt · LINE @samsocialamc · หรือสถาบันการเงินที่เข้าร่วมโครงการ

ใช้เมื่อคุณ ติดต่อเจ้าหนี้ไม่ได้ หรือคุยแล้วตกลงกันไม่ได้ ธปท. จะเป็นตัวกลางส่งเรื่องให้เจ้าหนี้พิจารณา ใช้ได้กับสินเชื่อทุกประเภท

ยื่นเรื่องที่: app.bot.or.th/1213/DebtCase

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้แล้วยังไม่แน่ใจว่าตัวเองควรไปทางไหน ช่องทางนี้ช่วยวิเคราะห์สถานะหนี้ และแนะแนวการเจรจาให้

ที่: app.bot.or.th/doctordebt

สายด่วนของ ธปท. สำหรับสอบถามและร้องเรียนเรื่องบริการทางการเงิน รวมถึงเรื่องการทวงหนี้ที่ไม่เป็นธรรม

ถ้าไม่เข้าเงื่อนไขข้อไหนเลย ยังเจรจากับเจ้าหนี้โดยตรงได้เสมอ — ไปต่อขั้นที่ 4

ขั้นที่ 4 — เตรียมตัวก่อนโทรเจรจา

การโทรแบบไม่เตรียมตัวมักจบลงด้วยการรับปากอะไรบางอย่างที่ทำไม่ได้จริง แล้วผิดนัดซ้ำ

  • บัตรประชาชน และเลขที่บัญชีสินเชื่อ
  • ใบแจ้งหนี้ล่าสุดของก้อนที่จะคุย
  • หลักฐานรายได้ เช่น สลิปเงินเดือนหรือรายการเดินบัญชี
  • รายงานเครดิตบูโรจากขั้นที่ 1
  • ตัวเลขว่าคุณจ่ายไหวจริงเดือนละเท่าไหร่ — ตัวเลขนี้ต้องเป็นยอดที่จ่ายแล้วยังมีเงินกินอยู่ ไม่ใช่ยอดที่อยากให้เขาพอใจ
  1. อัตราดอกเบี้ยใหม่กี่เปอร์เซ็นต์ต่อปี
  2. ผ่อนทั้งหมดกี่งวด งวดละเท่าไหร่
  3. รวมแล้วต้องจ่ายทั้งหมดเท่าไหร่จนจบสัญญา
  4. มีค่าธรรมเนียมหรือค่าดำเนินการเพิ่มไหม เท่าไหร่
  5. ดอกเบี้ยและค่าปรับที่ค้างอยู่เดิม จะถูกคิดต่อหรือยกให้
  6. เข้าโครงการนี้แล้วสถานะในเครดิตบูโรจะเปลี่ยนเป็นอะไร
  • อย่ารับปากยอดที่จ่ายไม่ไหว เพื่อให้จบการสนทนาเร็ว ๆ — ผิดนัดรอบสองเจรจายากกว่าเดิมมาก
  • อย่าตกลงด้วยวาจาแล้วจบ ขอเป็นเอกสารก่อนเสมอ (ดูขั้นที่ 5)
  • อย่าให้ OTP รหัสผ่าน หรือรหัสหลังบัตรกับใคร ไม่ว่าเขาจะอ้างว่าเป็นใคร สถาบันการเงินจริงไม่ขอสิ่งเหล่านี้

วันเวลาที่โทร ชื่อคนที่รับสาย และเลขอ้างอิงการติดต่อ ถ้าต้องยื่นเรื่องผ่านทางด่วนแก้หนี้ในภายหลัง บันทึกพวกนี้คือหลักฐานว่าคุณพยายามติดต่อแล้ว

ขั้นที่ 5 — ตกลงแล้วยังไม่จบ

จะเป็นสัญญา อีเมล หรือเอกสารยืนยันก็ได้ ขอให้มีตัวเลขครบตามที่ตกลงกันในข้อ 4.2 ถ้าเขาบอกว่า "จ่ายไปก่อนแล้วเดี๋ยวส่งให้" — ขอให้ส่งก่อน

การผิดนัดหลังปรับโครงสร้างหนี้มักทำให้เงื่อนไขที่ได้มาถูกยกเลิก เตือนล่วงหน้าให้มีเวลาหาเงินทัน ไม่ใช่เตือนวันเดียวกับวันครบกำหนด

เก็บไว้จนกว่าจะปิดบัญชีและได้หนังสือยืนยันการปิดบัญชีมาแล้ว

เพื่อยืนยันว่าสถานะถูกอัปเดตตามที่ตกลงจริง ถ้าไม่ตรง ให้แจ้งเจ้าหนี้ทันทีเพื่อขอแก้ไข

เงินที่ว่างจากก้อนที่ปิดไปแล้ว ให้เอาไปโปะก้อนถัดไปทันที นี่คือกลไกที่ทำให้หนี้หมดเร็วขึ้นแบบทบต้น ถ้าปล่อยให้เงินก้อนนั้นหายไปกับค่าใช้จ่ายใหม่ แผนจะยืดออกไปหลายปี

ขั้นที่ 6 — สัญญาณอันตรายที่ต้องเดินหนี

คนที่กำลังเครียดเรื่องหนี้คือเป้าหมายอันดับหนึ่งของมิจฉาชีพ เพราะกำลังอยากได้ทางออกเร็ว

ช่องทางทางการทั้งหมดในขั้นที่ 3 ไม่มีค่าใช้จ่ายในการเข้าถึง ใครที่ขอเงินล่วงหน้าเพื่อพาคุณเข้าโครงการ หรืออ้างว่ารู้จักคนในธนาคาร ให้ตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน

ทำไม่ได้ ข้อมูลในเครดิตบูโรจะอยู่ตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด และจะเปลี่ยนก็ต่อเมื่อ เจ้าหนี้ส่งข้อมูลใหม่เข้าไปตามความเป็นจริง ไม่มีใครรับจ้างลบให้ได้

ตัวอย่างที่ต้องระวังตอนนี้คือโครงการ "คุณสู้ เราช่วย" ซึ่งปิดรับลงทะเบียนไปแล้วตั้งแต่ 30 กันยายน 2568 ถ้ามีใครบอกว่ายังพาสมัครได้ นั่นคือสัญญาณเตือน — ตรวจสอบกับเว็บไซต์ ธปท. โดยตรงเสมอ

ถ้าคำนวณแล้วยอดที่ต้องจ่ายรวมทั้งสัญญาสูงกว่าเดิม นั่นไม่ใช่การแก้หนี้ แต่คือการเลื่อนปัญหาออกไปพร้อมต้นทุนเพิ่ม

พ.ร.บ.ห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. 2560 ห้ามเรียกดอกเบี้ยเงินกู้เกิน 15% ต่อปี ผู้ฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ถ้าคุณกำลังเจอการทวงหนี้ที่คุกคาม หรือดอกเบี้ยเกินอัตราที่กฎหมายกำหนด ให้ปรึกษา ศคง. โทร. 1213 หรือแจ้งความกับตำรวจ

เว็บนี้ไม่แนะนำให้กู้หนี้นอกระบบไม่ว่ากรณีใด ถ้าตอนนี้กำลังคิดว่าไม่มีทางเลือกอื่นแล้ว โทร 1213 ก่อนตัดสินใจ

การแก้หนี้ไม่ได้เริ่มจากการหาเงินก้อนใหญ่ แต่เริ่มจากการรู้ว่าตัวเองยืนอยู่ตรงไหนจริง ๆ ถ้าวันนี้ทำได้แค่ขั้นที่ 1 ข้อเดียว ก็ถือว่าเดินหน้าแล้ว

อยากได้เวอร์ชัน PDF ไว้พิมพ์กรอกมือ?

ไฟล์ PDF มีครบทั้งเช็กลิสต์ 6 ขั้นตอนนี้ พร้อมตารางบันทึกการเจรจา ไว้กรอกมือระหว่างโทรคุยกับเจ้าหนี้แต่ละราย

ไม่มีสแปม ยกเลิกรับข่าวสารได้ทุกเมื่อ

ข้อจำกัดความรับผิดชอบ

เนื้อหาในเช็กลิสต์นี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษาและความเข้าใจทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงิน กฎหมาย หรือภาษีเฉพาะบุคคล

เงื่อนไขโครงการ อัตราดอกเบี้ย และตัวเลขค่าธรรมเนียมทั้งหมดตรวจสอบเมื่อ 23 สิงหาคม 2569 และเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา กรุณาตรวจสอบกับแหล่งข้อมูลทางการก่อนตัดสินใจทุกครั้ง

สถานการณ์ของแต่ละคนต่างกัน หากต้องการคำแนะนำเฉพาะบุคคล ติดต่อ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) · ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน (ศคง.) โทร. 1213 · หรือโครงการคลินิกแก้หนี้

แหล่งอ้างอิง

  • ธนาคารแห่งประเทศไทย — bot.or.th
  • โครงการปิดหนี้ไว ไปต่อได้ — bot.or.th/cleardebt
  • ทางด่วนแก้หนี้ — app.bot.or.th/1213/DebtCase
  • หมอหนี้เพื่อประชาชน — app.bot.or.th/doctordebt
  • คลินิกแก้หนี้ by SAM — คลินิกแก้หนี้.com
  • บริษัทข้อมูลเครดิตแห่งชาติ (NCB) — ncb.co.th
  • ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน (ศคง.) — โทร. 1213